Triết gia Hy Lạp cổ đại Pytago từng chủ trương ăn chay, vì ông cho rằng con người chỉ có thể hấp thụ trực tiếp năng lượng từ ánh nắng mặt trời qua thực phẩm thực vật, còn hấp thụ qua thực phẩm động vật là hấp thụ gián tiếp do đã trải qua nhiều giai đoạn chuyển hóa. Điều đó cho thấy từ thời cổ đại, con người đã biết ánh nắng mặt trời là một trong những nguồn năng lượng thực sự có ích cho sức khỏe.
Cho đến khi khoa học phát triển, những tác động của ánh nắng mặt trời đến sức khỏemới được con người biết đến một cách chính xác và phong phú hơn.
Với sự hỗ trợ đắc lực của các phương tiện nghiên cứu hiện đại, các nhà khoa học đã từng bước cụ thể hóa được những lợi ích cũng như tác hại của nguồn năng lượng này, tạo cơ sở khoa học cho những ứng dụng nhằm mục đích tăng cường sức khỏe cũng như cải thiện điều kiện sống của con người.
Riêng đối với lĩnh vực sức khỏe, ánh nắng mặt trời có ảnh hưởng tích cực đến mặt thể chất lẫn tinh thần.
Nghiên cứu gần đây cho thấy, ánh nắng mặt trời có khả năng giúp chúng ta phòng tránh được nhiều căn bệnh ung thư nguy hiểm như ung thư vú, ruột kết, bàng quang, buồng trứng, cổ tử cung, dạ dày, tuyến tiền liệt.
Ngoài ra, đây còn là nguồn cung cấp vitamin D tự nhiên rất dồi dào, có khả năng tăng cường hệ miễn nhiễm, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho hệ thần kinh, giúp cải thiện chức năng insulin, từ đó ngăn ngừa bệnh tiểu đường, giúp hệ xương và cơ bắp chắc khỏe.
Tia cực tím trong ánh nắng mặt trời, mặc dù có hại, song nếu chúng ta biết cách hấp thụ thì có thể giúp cơ thể chuyển hoá hoạt chất ergosterol (một hợp chất hữu cơ tự nhiên trên da) thành vitamin D có lợi cho sức khỏe.
Theo đó, mỗi ngày chỉ cần tắm nắng hoặc ở ngoài trời khoảng 15 phút, cơ thể chúng ta sẽ hấp thụ được một lượng vitamin D vừa đủ cho nhu cầu trong 24 giờ. Nếu thiếu vitamin D, nguy cơ mắc phải các bệnh nguy hiểm như bệnh xơ cứng rải rác, thấp khớp, loãng xương, tiểu đường…sẽ rất cao.
Về mặt tinh thần, ánh nắng mặt trời có thể giúp giải phóng áp lực, kích thích tinh thần sảng khoái và chống suy nhược. Thống kê của các nhà khoa học từ Viện sức khỏe cộng đồng ở Boston (Hoa Kì) cho thấy, tỉ lệ bệnh nhân mắc chứng “rối loạn khí sắc theo mùa” vào mùa đông cao hơn những mùa khác trong năm.
Đó là chưa kể ánh nắng mặt trời còn có khả năng kích thích tuyến yên ở não, vốn được xem là “con mắt thứ ba” của hệ thần kinh, sản xuất các hợp chất tryptamin và melatonin, có tác dụng giúp tinh thần phấn chấn và cơ thể dễ thích nghi hơn với những thay đổi bất thường của điều kiện thời tiết bên ngoài.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thiết thực kể trên, ánh nắng mặt trời cũng gây ra nhiều tác hại cho sức khỏe, mà điển hình là ảnh hưởng xấu đến làn da. Nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, thông thường khi bị ánh nắng mặt trời tác động, các tế bào da hoặc sẽ chết đi, hoặc sẽ tự phục hồi bằng cách tự tiêu diệt các ADN bị hư hại. Tuy nhiên, do có những tế bào không có khả năng tự tiêu diệt các ADN bị bệnh nên chúng có thể phát triển thành những tế bào gây ung thư nguy hiểm.
Biểu hiện bước đầu của các khối u ác tính trên cơ thể do tác động của tia cực tím trong ánh nắng mặt trời là sự xuất hiện bất thường của những đốm, vết nhỏ có màu đen hoặc đỏ, chủ yếu những phần lưng trên và tứ chi. Cũng có trường hợp các khối u hoặc bớt bẩm sinh trên cơ thể bỗng dưng thay đổi về màu sắc, kích cỡ, hay bị chảy máu, đau, ngứa, rát…
Dưới tác động thái quá của ánh nắng mặt trời, các biểu hiện nói trên sẽ càng dễ xảy ra hơn, nhất là với những người từng có tiền sử về bệnh này. Ngoài các bệnh về da, sự tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng mặt trời còn gây ra một số bệnh nguy hiểm khác như đục nhân mắt, dị ứng, phát ban đỏ với nhiều hình thái khác nhau…
Nói tóm lại, ánh nắng mặt trời vừa mang lại lợi ích, vừa mang lại tác hại cho sức khỏe, song lợi hay hại là do tự mỗi người quyết định thông qua cách chủ động tiếp xúc với nguồn năng lượng này như thế nào. Tốt nhất là chúng ta nên tập thể dục, đi bộ ngoài trời mỗi ngày chừng 20 phút vào mỗi buổi sáng sớm.
Theo Hoài An
Để lại một bình luận